นักวิทย์ค้นข้อมูลพายุสุริยะแรงสุดใน 13 ศตวรรษจากบทกวี
หลายครั้งในประวัติศาสตร์ การค้นพบที่สำคัญไม่ได้มาจากเพียงการทดลองในห้องแล็บ แต่มาจากการตีความสิ่งที่เราเคยละเลย ดังเช่นที่นักวิทยาศาสตร์ได้ใช้บทกวีโบราณเพื่อไขรหัสปรากฏการณ์สุริยะในอดีต ศิลปะการแสดงอย่างมโนราห์ก็เช่นกัน ที่ซ่อนเร้นคุณค่าล้ำลึกซึ่งรอคอยการเปิดเผยให้คนรุ่นใหม่ได้ชื่นชมและเข้าใจถึงแก่นแท้ของภูมิปัญญาบรรพบุรุษ ตำนานแห่ง “โนรา” หรือ มโนราห์ ศิลปะการแสดงอันล้ำค่าของภาคใต้ ไม่เป็นเพียงแค่การแสดงพื้นบ้าน แต่คือจิตวิญญาณที่สืบทอดกันมายาวนานหลายศตวรรษ ท่วงทำนองเครื่องดนตรีและภาษาเพลงล้วนบอกเล่าเรื่องราว สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และความศรัทธาของผู้คนในดินแดนด้ามขวาน นี่คือประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต ซึ่งการศึกษาและอนุรักษ์ก็เปรียบดั่งการพลิกฟื้นอดีตอันรุ่งโรจน์ให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ความงดงามของมโนราห์ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ลีลาการร่ายรำ แต่ยังรวมไปถึง “เครื่องแต่งกายลูกปัด” อันวิจิตรตระการตา ที่ทุกชิ้นส่วนล้วนรังสรรค์ขึ้นด้วยความประณีต สะท้อนถึงภูมิปัญญาและรสนิยมของช่างฝีมือในอดีต ลูกปัดแต่ละเม็ด ประกายระยิบระยับ สะท้อนแสงไฟยามเมื่อผู้แสดงเคลื่อนไหว ก่อให้เกิดภาพอันตราตรึงใจแก่ผู้ที่ได้พบเห็น ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบที่ทำให้มโนราห์เป็นศิลปะที่สมบูรณ์แบบ…